De uitvoerder
• Het fysieke voorkomen van de uitvoerder.
• De etnische kenmerken van de uitvoerder.
• De technische bekwaamheid van de uitvoerder.
• De persoonlijke stijl van de uitvoerder.
• De kostumering van de uitvoerder.
• De haardracht van de uitvoerder.
• Het schoeisel of de blote voeten van de uitvoerder.
• Het geslacht van de uitvoerder.
• De leeftijd van de uitvoerder.
Alles in de verschijning van een danser telt mee in de betekenis. Hij heeft niet zo maar aan wat hij aan heeft, hij is niet zo maar gecast in deze voorstelling. Hij danst niet zo maar op blote voeten, op soldatenkistjes of op hakken.
Het geluid
• Wordt er muziek gebruikt?
• Is het opgenomen muziek?
• Is het live muziek?
• Wordt er gebruik gemaakt van lichaamsgeluiden?
• Wordt er gebruik gemaakt van ademgeluiden van
de uitvoerders?
• Wordt er gebruikt gemaakt van omgevingsgeluiden?
• Wordt er gebruik gemaakt van stilte?
Het geluid bij een choreografie bepaalt sterk de impact van een dansvoorstelling. Dans en muziek horen bij elkaar als twee zijden van één medaille. Ook als er geen muziek wordt gebruikt maar een soundscape of omgevingsgeluiden zijn die bepalend voor de sfeer en de indruk van de voorstelling.
De beweging
• Wat beweegt in het lichaam?
• Welke acties voert het lichaam uit?
• Waar beweegt de uitvoerder?
• Hoe beweegt de uitvoerder?
• In relatie tot wat beweegt de uitvoerder?
Beweegt het lichaam bijvoorbeeld schokkerig, of juist vloeiend? Beweegt de danser alleen in een hoek ver achterin het podium, achter pilaren of juist voor op het toneel? Is de danser overdreven actief of juist rustig en ingetogen? Danst hij van iets weg of naar iets toe? Choreograaf Jirí Kylián probeert dansers altijd een groot bewustzijn bij te brengen van de intentie van hun bewegingen en hoe ze daarmee de ruimte beïnvloeden. Bijvoorbeeld: wanneer een danser tussen twee andere dansers in beweegt kan hij de nadruk leggen op het weggaan van de ene persoon of de toenadering naar de andere persoon. Bij het eerste gaan de bewegingen over afscheid, bij het tweede over ontmoeting.
|
De ruimte
- Wordt er gebruik gemaakt van belichting?
- Welke vloer wordt gebruikt?
- In welke omgeving vindt de voorstelling plaats?
- Is er een decor?
- Worden er props gebruikt?
- Wat is de geur?
Een dansvoorstelling vindt niet noodzakelijkerwijs altijd in een theater plaats. Ze kan zich ook in de openbare ruimte afspelen, in een rituele ruimte, in de open lucht, op locatie of in de studio. Ook verschilt een lijsttheater weer van een vlakke vloer (een zaal waarin de toeschouwers niet door een lijst van het podium worden gescheiden maar de tribune zich op dezelfde vloer bevindt als het toneel).
Bij iedere voorstelling kun je de substrengen van de uitvoerder/ de beweging/ het geluid/ de ruimte langslopen en beantwoorden. Vraag je telkens opnieuw af: wat zie ik per substreng? Wie zich hierin oefent ontdekt hoe veel meer informatie uit een dansvoorstelling te halen valt.
Vragen ter ondersteuning van het kijken naar dans
- Er zijn nog meer elementen die helpen informatie te verzamelen. De volgende lijst met vragen kan daarbij handig zijn:
- Wat is de titel van de choreografie?
- Welke aanwijzing geeft de titel over het stuk?
- Welke andere aanwijzingen kun je nog vinden? (recensie/programmaboekje?)
- Wie is de choreograaf? Wie is hij? Wat is zijn achtergrond?
- Is de voorstelling al eerder vertoond? Waar en wanneer?
- Waar gaat de choreografie volgens jou over?
- Wat denk je dat de bedoeling is van de choreograaf? Wil hij iets vertellen? Iets leren? Een gevoel overbrengen? Je van gedachten doen veranderen? Je perspectief wijzigen?
- Wat voor type choreografie is het? Is hij abstract? Verhalend? Een combinatie van verschillende type choreografieën?
- In welke stijl wordt er gedanst? Klassiek ballet? Moderne dans? Performance? Jazzdans? Urban dance? Hip Hop? Folkloristisch? Stijldans? Ballroomdans?
- Valt je iets op aan de dansers? Kun je iets over hen vertellen?
- Waar gaat de dans over? Heeft de voorstelling een boodschap? Een betekenis?
- Welke ideeën of gevoelens worden er volgens jou in de choreografie uitgedrukt?
- Hoe voel jij je daarbij?
- Welke bewegingen drukken de ideeën of gevoelens het beste uit volgens jou?
- Vind je dat de dans een duidelijke structuur heeft? Hoe komt deze structuur over?
- Is de inhoud voorspelbaar of verrast de choreograaf met originele ideeën?
- Neemt de choreograaf risico’s met zijn werk?
- Gebruikt de choreograaf clichés? Biedt hij nieuwe perspectieven?
- Op een schaal van 0 tot 10: wat is je beoordeling en waarom?
|